KOSGEB destekleri, Türkiye’de faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli işletmelerin büyümesini, rekabet gücünü artırmasını ve girişimcilik ekosisteminin gelişmesini desteklemek amacıyla sunulan önemli finansman kaynakları arasında yer alır. Ancak destek programlarından yararlanmak isteyen girişimcilerin en çok merak ettiği konuların başında “KOSGEB destekleri geri ödemeli mi, hibe mi?” sorusu gelir.
Bu sorunun tek bir cevabı bulunmamaktadır. Çünkü KOSGEB tarafından yürütülen destek programlarının bazıları geri ödemesiz (hibe), bazıları ise geri ödemeli olarak uygulanmaktadır. Ayrıca bazı programlarda hem hibe hem de geri ödemeli destek unsurları aynı proje kapsamında birlikte sunulabilmektedir.
Destek programına başvurmadan önce hangi giderlerin geri ödemesiz, hangilerinin geri ödemeli olduğunu ayrıntılı şekilde incelemek büyük önem taşır. Böylece işletmeler finansal planlamalarını daha sağlıklı yapabilir ve destek sürecini sorunsuz yönetebilir.
KOSGEB Hibe Desteği Nedir?
Hibe desteği, belirlenen şartların yerine getirilmesi halinde geri ödenmesi gerekmeyen destek türüdür.
İşletme destek programlarında uygun bulunan harcamalar için belirli oranlarda ödeme yapılabilir. Destek kapsamındaki yükümlülükler yerine getirildiği sürece işletmenin bu tutarı geri ödemesi beklenmez.
Ancak hibe desteğinin tamamen karşılıksız olduğu düşünülmemelidir. KOSGEB tarafından belirlenen uygulama esaslarına uyulması, belgelerin eksiksiz sunulması ve destek amacına uygun harcama yapılması zorunludur. Kurallara aykırı kullanımın tespit edilmesi durumunda desteklerin iadesi istenebilir.
Geri Ödemeli KOSGEB Desteği Nedir?
Geri ödemeli destekler, belirlenen şartlar çerçevesinde işletmelere finansman sağlanan ancak daha sonra geri ödenmesi gereken destek türleridir.
Bu desteklerde geri ödeme koşulları ilgili programın uygulama esaslarında ayrıntılı olarak belirtilmektedir. Geri ödeme takvimi, ödeme başlangıç tarihi, vade süresi ve diğer şartlar programa göre değişiklik gösterebilir.
Bazı programlarda belirli bir geri ödeme başlangıç süresi tanınarak işletmelerin yatırımlarını hayata geçirmeleri ve gelir elde etmeleri için zaman sağlanmaktadır.
Hangi KOSGEB Destekleri Hibe Olarak Veriliyor?
KOSGEB tarafından yürütülen destek programlarının kapsamı dönemsel olarak güncellenmektedir. Geri ödemesiz destek unsurları bulunabilen başlıca alanlar şunlardır:
- Girişimcilik destekleri
- İş geliştirme destekleri
- Dijital dönüşüm projeleri
- Yurt dışı pazarlama faaliyetleri
- Belgelendirme giderleri
- Eğitim ve danışmanlık hizmetleri
- Tanıtım ve markalaşma çalışmaları
- Yazılım ve teknoloji yatırımlarının belirli bölümleri
Her programda destek oranı ve üst limit farklı olabileceğinden başvuru öncesinde güncel program esaslarının incelenmesi gerekir.
Hangi Destekler Geri Ödemeli Olarak Sunuluyor?
Bazı büyük ölçekli yatırım projelerinde geri ödemeli finansman modeli uygulanabilmektedir.
Özellikle;
- makine ve ekipman yatırımları,
- üretim kapasitesini artıran projeler,
- teknolojik dönüşüm yatırımları,
- stratejik üretim projeleri,
- yüksek bütçeli yatırım planları
gibi alanlarda geri ödemeli destek modelleri kullanılabilmektedir.
Destek türü proje kapsamına göre değiştiği için her başvuruda aynı uygulama geçerli değildir.
Aynı Programda Hem Hibe Hem Geri Ödemeli Destek Olabilir mi?
Evet.
Bazı KOSGEB programlarında aynı proje içerisinde hem geri ödemesiz hem de geri ödemeli destek unsurları birlikte yer alabilir.
Örneğin belirli giderler hibe kapsamında değerlendirilirken, daha yüksek maliyetli yatırım kalemleri geri ödemeli destek kapsamına alınabilir.
Bu nedenle başvuru sırasında gider kalemlerinin hangi kategoriye girdiği dikkatlice incelenmelidir.
Hibe Alan İşletme Parayı Geri Öder mi?
Şartlar eksiksiz yerine getirildiğinde hayır.
Ancak aşağıdaki durumlarda desteklerin geri istenmesi mümkündür:
- Gerçeğe aykırı belge sunulması
- Destek amacına uygun olmayan harcama yapılması
- Sahte fatura kullanılması
- Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi
- Denetimlerde usulsüzlük tespit edilmesi
- Program kurallarının ihlal edilmesi
Bu nedenle destek sürecinde tüm belgelerin düzenli şekilde saklanması büyük önem taşır.
Destek Ödemeleri Nasıl Yapılır?
KOSGEB desteklerinde genel uygulama şu şekilde ilerler:
İşletme öncelikle uygun harcamayı gerçekleştirir. Daha sonra fatura, banka ödeme dekontu ve diğer gerekli belgeler sisteme yüklenir. Belgelerin incelenmesi sonrasında uygun bulunan harcamalar için destek ödemesi gerçekleştirilir.
Bazı programlarda farklı uygulama esasları bulunabileceğinden ilgili destek rehberinin dikkatle incelenmesi gerekir.
Geri Ödemeli Desteklerde Faiz Uygulanıyor mu?
Faiz ve geri ödeme koşulları destek programına göre değişmektedir.
Bazı geri ödemeli desteklerde işletmelere uygun finansman koşulları sunulurken, geri ödeme planı programın uygulama esaslarında ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.
Başvuru yapılmadan önce ödeme planı mutlaka incelenmelidir.
Destek Başvurusu Yapmadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?
Başvuru öncesinde şu konular kontrol edilmelidir:
- Destek programının kapsamı
- Başvuru şartları
- Gider kalemlerinin uygunluğu
- Geri ödemeli veya hibe niteliği
- Destek oranları
- Üst limitler
- Başvuru tarihleri
- Gerekli belgeler
- Harcama kuralları
- Ödeme yöntemleri
Bu kontroller başvurunun daha sağlıklı ilerlemesini sağlar.
Hibe ve Geri Ödemeli Destek Arasındaki Farklar
Hibe desteğinde uygun bulunan tutarlar geri istenmez. İşletme yalnızca program kurallarına uygun hareket etmekle yükümlüdür.
Geri ödemeli desteklerde ise işletme aldığı finansmanı belirlenen takvim doğrultusunda geri öder.
Her iki destek türünde de proje değerlendirmesi, belge kontrolü ve denetim süreçleri bulunmaktadır.
KOSGEB Destekleri Kimlere Verilir?
KOSGEB desteklerinden yararlanabilmek için işletmenin ilgili programın şartlarını taşıması gerekir.
Desteklerden yararlanabilecek gruplar arasında;
- yeni girişimciler,
- KOBİ statüsündeki işletmeler,
- üretim yapan firmalar,
- teknoloji geliştiren şirketler,
- ihracat hedefleyen işletmeler,
- dijital dönüşüm yatırımı planlayan firmalar
yer alabilmektedir.
Program bazında farklı uygunluk kriterleri uygulanmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
KOSGEB desteklerinin tamamı hibe midir?
Hayır. Destek programlarına göre geri ödemesiz, geri ödemeli veya her iki modelin birlikte uygulandığı destekler bulunmaktadır.
Hibe desteği geri ödenir mi?
Kurallara uygun hareket edildiği sürece geri ödeme yapılmaz. Ancak usulsüzlük veya program şartlarının ihlali halinde desteklerin iadesi talep edilebilir.
Geri ödemeli desteklerde ödeme ne zaman başlar?
Başlangıç tarihi ve geri ödeme planı ilgili destek programının uygulama esaslarına göre belirlenmektedir.
Aynı işletme hem hibe hem geri ödemeli destek alabilir mi?
Uygun görülen programlarda ve gerekli şartların sağlanması halinde aynı proje kapsamında her iki destek türünden de yararlanılması mümkün olabilir.
Destek başvurusu öncesinde program rehberini incelemek neden önemlidir?
Her destek programının kapsamı, üst limitleri, ödeme yöntemi, uygun gider kalemleri ve yükümlülükleri farklıdır. Güncel rehberin incelenmesi, başvuru sürecinde hata yapılmasını önler ve destekten yararlanma ihtimalini artırır.
KOSGEB destekleri tek tip bir finansman modeliyle sunulmamaktadır. Bazı programlarda geri ödemesiz hibe desteği sağlanırken, bazı programlarda geri ödemeli finansman modeli uygulanmaktadır. Hatta aynı destek programı içinde her iki yöntem birlikte kullanılabilmektedir. Bu nedenle işletmelerin başvuru öncesinde destek programının kapsamını, uygun gider kalemlerini, ödeme esaslarını ve yükümlülüklerini ayrıntılı şekilde incelemesi büyük önem taşır. Doğru planlanan bir başvuru süreci hem destek alma ihtimalini artırır hem de işletmenin finansal sürdürülebilirliğine önemli katkı sağlar.
