Engelli bireylerin iş hayatına katılımını artırmak ve kendi işlerini kurmalarını teşvik etmek amacıyla Türkiye’de çeşitli devlet destekleri uygulanmaktadır. Hibe programları, girişimcilik destekleri, faiz avantajları, eğitim hizmetleri ve finansman çözümleri sayesinde engelli girişimciler iş fikirlerini hayata geçirme fırsatı bulabilmektedir. KOSGEB, İŞKUR, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Kredi Garanti Fonu (KGF), kamu bankaları ve diğer kamu kurumları tarafından sunulan destekler, girişimcilerin işletmelerini kurmalarına ve büyütmelerine katkı sağlamaktadır. Peki, engelli girişimcilere sağlanan devlet destekleri nelerdir, kimler yararlanabilir ve başvuru süreci nasıl işler? İşte kapsamlı rehber.
Engelli Girişimci Desteği Nedir?
Engelli girişimci destekleri; engelli bireylerin kendi işlerini kurmasını teşvik etmek, ekonomik hayata katılımlarını artırmak ve sürdürülebilir işletmeler oluşturmalarını desteklemek amacıyla sunulan hibe, kredi, teşvik ve eğitim programlarıdır.
Bu desteklerin temel amaçları şunlardır:
- Engelli bireylerin girişimciliğini teşvik etmek
- Yeni işletmelerin kurulmasını desteklemek
- İstihdamı artırmak
- Finansmana erişimi kolaylaştırmak
- Sosyal ve ekonomik hayata katılımı güçlendirmek
- Sürdürülebilir işletmeler oluşturmak
Destek kapsamı başvurulan programa ve işletmenin faaliyet alanına göre değişmektedir.
Kimler Yararlanabilir?
Engelli girişimci desteklerinden genel olarak aşağıdaki kişiler yararlanabilir:
- Engelli sağlık kurulu raporuna sahip bireyler
- İlk kez iş kuracak girişimciler
- Şahıs işletmesi kuracak girişimciler
- KOBİ niteliğindeki işletmeler
- Teknoloji girişimcileri
- Üretim ve hizmet sektöründe faaliyet gösterecek girişimciler
Bazı programlarda belirli engellilik oranı, yaş, eğitim veya proje şartları aranabilmektedir.
İŞKUR Kendi İşini Kurma Hibe Desteği
Engelli bireyler için en önemli desteklerden biri İŞKUR tarafından yürütülen Kendi İşini Kurma Projesidir.
Bu program kapsamında uygun şartları sağlayan engelli bireyler, hazırladıkları projeleri İŞKUR İl Müdürlüklerine sunarak hibe desteğine başvurabilir.
Destek kapsamına girebilecek harcamalardan bazıları şunlardır:
- Makine ve ekipman alımları
- Kuruluş giderleri
- Yazılım ve teknoloji yatırımları
- Demirbaş alımları
- Mesleki faaliyet için gerekli araç ve gereçler
Başvuru yapabilmek için genel olarak en az %40 oranında engelli sağlık kurulu raporuna sahip olunması ve projenin İŞKUR tarafından uygun bulunması gerekmektedir. Destekler, İŞKUR Genel Müdürlüğü bünyesindeki Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İş Yurtları Kurumu ve İŞKUR Ceza Paraları Fonundan karşılanmaktadır.
KOSGEB Girişimci Destek Programı
Engelli girişimciler, faaliyet alanları uygun olduğu takdirde KOSGEB’in Girişimci Destek Programından yararlanabilir.
Program kapsamında sunulan başlıca destekler şunlardır:
- İş Kurma Desteği
- İş Geliştirme Desteği
- Kredi Finansman Desteği
KOSGEB uygulamasında engelli girişimciler pozitif ayrımcılık kapsamındadır. İş Kurma Desteğinde kuruluş desteğine ilave ödeme yapılırken, İş Geliştirme Desteğinde ise destek üst limitine 150.000 TL ilave uygulanabilmektedir. Personel, makine, teçhizat, yazılım ve hizmet alımı giderleri de program kapsamında desteklenebilmektedir.
Kredi Garanti Fonu (KGF) Destekleri
Teminat yetersizliği yaşayan engelli girişimciler, KGF kefaleti sayesinde bankalardan daha kolay kredi kullanabilir.
KGF kapsamında finansman sağlanabilecek alanlardan bazıları şunlardır:
- İşletme sermayesi
- Makine ve ekipman yatırımları
- Dijital dönüşüm projeleri
- Yazılım geliştirme
- İş yeri geliştirme yatırımları
KGF doğrudan kredi vermemekte, uygun banka kredilerine kefalet sağlamaktadır.
Kamu Bankalarının Girişimci Kredileri
Kamu bankaları dönemsel olarak girişimcilere yönelik kredi paketleri sunabilmektedir.
Bu krediler;
- İş yeri açılışı
- İşletme sermayesi
- Üretim yatırımları
- Ekipman alımları
- Teknoloji yatırımları
- Dijital dönüşüm projeleri
gibi alanlarda kullanılabilir.
Kredi koşulları ve faiz oranları bankaların güncel uygulamalarına göre değişiklik gösterebilir.
Eğitim ve Girişimcilik Programları
Engelli girişimciler yalnızca finansal desteklerden değil, eğitim ve danışmanlık hizmetlerinden de yararlanabilir.
Sunulan hizmetlerden bazıları şunlardır:
- Girişimcilik eğitimleri
- İş planı hazırlama eğitimleri
- Finans yönetimi eğitimleri
- Dijital pazarlama eğitimleri
- Mentorluk hizmetleri
- İş geliştirme danışmanlığı
Bu programlar girişimcilerin işletmelerini daha başarılı şekilde yönetmelerine katkı sağlamaktadır.
Teknoloji ve Dijital Girişim Destekleri
Yazılım, e-ticaret, yapay zekâ ve teknoloji alanında faaliyet gösterecek engelli girişimciler ayrıca;
- TÜBİTAK Ar-Ge programları
- Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (Teknopark) avantajları
- Dijital dönüşüm destekleri
- E-ihracat destekleri
gibi programlardan da faaliyet alanlarına göre yararlanabilir.
Engelli Girişimci Desteklerine Nasıl Başvurulur?
Başvuru süreci programa göre değişmekle birlikte genel olarak şu adımlar izlenmektedir:
- İş fikrinize uygun destek programını belirleyin.
- Güncel başvuru şartlarını inceleyin.
- İş planınızı hazırlayın.
- Gerekli belgeleri tamamlayın.
- Başvurunuzu ilgili kurumun elektronik sistemi veya il müdürlüğü üzerinden gerçekleştirin.
- Değerlendirme ve onay sürecini takip edin.
İŞKUR projelerinde ayrıntılı iş planı ve proje dosyası hazırlanması büyük önem taşımaktadır.
Başvuru Yaparken Nelere Dikkat Edilmeli?
Destek alma ihtimalinizi artırmak için şu önerilere dikkat edebilirsiniz:
- İş planınızı ayrıntılı hazırlayın.
- Faaliyet alanınıza uygun destek programını seçin.
- Belgelerinizi eksiksiz tamamlayın.
- Gerçekçi bütçe hazırlayın.
- Başvuru tarihlerini kaçırmayın.
- Gerekli durumlarda uzman danışmanlık desteği alın.
Engelli Girişimci Desteklerinin Avantajları
Devlet desteklerinden yararlanan engelli girişimciler birçok önemli avantaj elde edebilir.
Bunlardan bazıları şunlardır:
- İş kurma maliyetlerinin azalması
- Finansmana daha kolay erişim
- İlave destek ve teşviklerden yararlanma
- Girişimcilik eğitimleri alma
- İşletmenin daha hızlı büyümesi
- Teknoloji yatırımlarının desteklenmesi
- Yeni istihdam oluşturulması
- Ekonomik bağımsızlığın güçlenmesi
Engelli girişimcilere sağlanan devlet destekleri, kendi işini kurmak isteyen engelli bireyler için önemli fırsatlar sunmaktadır. İŞKUR’un kendi işini kurma hibe programı, KOSGEB’in Girişimci Destek Programı, KGF’nin finansman çözümleri ve kamu bankalarının girişimci kredileri sayesinde engelli girişimciler işletmelerini daha güçlü bir finansal altyapıyla hayata geçirebilir. Başarılı bir başvuru için faaliyet alanınıza uygun destek programını belirlemeniz, kapsamlı bir iş planı hazırlamanız ve güncel başvuru çağrılarını düzenli takip etmeniz büyük önem taşır. Doğru kullanılan devlet destekleri, engelli girişimcilerin ekonomik hayata daha güçlü katılmasına, sürdürülebilir işletmeler kurmasına ve uzun vadeli başarı elde etmesine önemli katkılar sağlayacaktır.
